Celgetal verlagen met een knoflookbolus

Een stijgend tankcelgetal is voor veel melkveehouders een herkenbaar signaal dat er iets speelt in de koppel. Waar er eerder gelijk naar antibiotica gegrepen werd bij een stijging van het celgetal, zoeken steeds meer veehouders naar manieren om het immuunsysteem van de koe te ondersteunen voordat het probleem verder uitgroeit. 

Een methode die in de praktijk steeds vaker wordt toegepast, is het inzetten van een knoflookbolus. Vooral bolussen op basis van zwarte knoflook worden gebruikt om koeien te ondersteunen bij een verhoogd celgetal of tijdens risicomomenten zoals rond het droogzetten of tijdens risicomomenten (bron: melkvee.) Veehouders die hiermee werken, zien in veel gevallen een stabieler celgetal terug in hun monitoringssystemen. Maar hoe werkt dit precies en wanneer zet u een knoflookbolus het beste in?

Veel knoflookproducten bevatten allicine, een stof die verantwoordelijk is voor de typische knoflookgeur. Dat kan in de veehouderij een nadeel zijn, omdat de geur of smaak van knoflook kan worden overgedragen op melk of vlees. Daarom wordt in veel bolussen gebruikgemaakt van zwarte knoflook (Allium sativum L).

Zwarte knoflook ontstaat wanneer knoflook gedurende langere tijd wordt verhit bij een constante temperatuur. Tijdens dit proces veranderen bepaalde stoffen in de knoflook en ontstaan melanoïden, waardoor de knoflook zwart kleurt. De positieve eigenschappen van de knoflook blijven behouden, terwijl de sterke geur grotendeels verdwijnt. U kunt dus zwarte knoflook inzetten zonder dat dit invloed heeft op de geur of smaak van melk en vlees. 

Knoflook staat al lange tijd bekend om zijn ondersteunende werking op het immuunsysteem. In knoflook zitten verschillende stoffen die het immuunsysteem ondersteunen en bijdragen aan herstel van weefsel (bron: veeteelt.) Bij melkvee wordt knoflook daarom ingezet als ondersteunende maatregel bij uiergezondheid. 

Wanneer de knoflookbolus in de pens uiteen valt komen de werkzame stoffen vrij en worden ze opgenomen in de bloedbaan. Dit zijn de eigenschappen van zwarte knoflook:

• Zwarte knoflook ondersteunt het immuunsysteem. Hierdoor is de koe sneller in staat om zelf eventuele ontstekingen aan te pakken.
• Zwarte knoflook heeft een sterke antioxidant werking. Deze antioxidanten helpen bij het beschermen en herstellen van uierweefsel na een infectie. 
• Zwarte knoflook is licht verteerbaar en goed opneembaar in de pens. De belangrijkste stof in zwarte knoflook (S-allylcysteïne) is wateroplosbaar. Zwarte knoflook is makkelijker op te nemen in vergelijking met witte knoflook.
• Zwarte knoflook ondersteunt de bloedsomloop. 

Sturen op een lager celgetal is alleen zinvol wanneer u preventief en tijdig handelt. Veel melkveehouders zetten knoflookbolussen daarom in bij specifieke momenten waarop de weerstand van de koe extra ondersteuning kan gebruiken.  

Veelvoorkomende inzetmomenten zijn:

Wanneer een koe in de melkcontrole een verhoogd celgetal laat zien, maar nog geen klinische mastitis heeft kan een knoflookbolus helpen.

Het droogzetten is een kwetsbare periode voor de uiergezondheid. Een knoflookbolus kan helpen om het immuunsysteem te ondersteunen bij het droogzetten. Zo kunt u problemen in de droogstand beperken.

Na een behandeling met antibiotica kan een knoflookbolus extra ondersteuning bieden voor het immuunsysteem. Zo kan de koe beter herstellen. 

In de praktijk werken veel veehouders met een systeem waarbij attentiekoeien direct een bolus krijgen. Zo kan een beginnende infectie gelijk worden afgeremd. Veehouders die structureel werken met knoflookbolussen rapporteren vaak een stabieler en lager tankcelgetal. Door koeien met een attentie direct een bolus toe te dienen, voorkomt u dat een kleine infectie uitgroeit tot een klinisch geval waarbij melk moet worden uitgehouden. Kosten hiervan worden geschat op gemiddeld € 233,- per koe per jaar (bron: melkvee.)

Maar er is meer nodig om structureel een laag celgetal te behouden. Basisvoorwaarden zijn o.a. hygiëne in de ligboxen, een goed afgesteld melkstel en optimale voeding. Pas wanneer deze basisvoorwaarden op orde zijn, kan een aanvullende maatregel zoals een knoflookbolus optimaal effect hebben.

Er zijn verschillende typen knoflookbolussen beschikbaar, afhankelijk van het doel en het moment van inzet. Bolussen op basis van zwarte knoflook bevatten vaak aanvullende stoffen die het effect ondersteunen. Zo bevatten de knoflookbolussen van SaluVet naast zwarte knoflook ook ginseng. Deze plant staat bekend om zijn ondersteunende werking op het immuunsysteem en kan daarnaast de eetlust stimuleren.

Panax Knoflookbolus EXTRA long

Deze bolus is ontwikkeld voor langdurige ondersteuning. Panax Knoflookbolus EXTRA long valt langzaam uiteen in de pens en wordt gedurende 7 tot 10 dagen opgenomen. Hierdoor worden de werkzame stoffen geleidelijk afgegeven. Deze variant wordt veelal ingezet bij attentiekoeien, 14 dagen voor het droogzetten. 

Panax Knoflookbolus EXTRA quick

De Quick-variant wordt vaak ingezet wanneer directe ondersteuning gewenst is, bijvoorbeeld bij directe uierproblemen. Deze bolus geeft de werkzame stoffen sneller vrij en ondersteunt het immuunsysteem en de uier op korte termijn.

Toediening van de Panax Knoflookbolus is eenvoudig: Geef de bolus oraal met een daarvoor geschikte bolusschieter. 1 bolus per twee dagen. Indien nodig kan de toediening na vijf dagen worden herhaald.

Het sturen op een laag celgetal begint bij een gezonde basis op het bedrijf. Wanneer die basis op orde is, kan de inzet van een knoflookbolus een waardevolle ondersteuning zijn voor het immuunsysteem van de koe. Steeds meer melkveehouders nemen knoflookbolussen daarom op in hun aanpak voor uiergezondheid en celgetalsturing.

Wilt u weten hoe dit binnen uw bedrijf het beste kan worden toegepast? Wij denken graag met u mee over praktische oplossingen voor een gezonde veestapel en een stabiel celgetal.