Afkalven: de geboorte van een kalf

Afkalven is een belangrijke fase in de levensloop van een koe. Na ongeveer negen maanden dracht is het kalf volledig ontwikkeld en zal het afkalfproces op gang komen. Voordat een koe gaat afkalven heeft zij ongeveer twee maanden drooggestaan of de koe verwacht haar eerste kalf. Als een koe haar eerste kalf krijgt noemen we haar een vaars. Rond het afkalven zijn er verschillende factoren waar men rekening mee dient te houden, zoals de afkalfplek, de hygiëne, de hulpmiddelen en de maatregelen na het afkalven.

De plek van het afkalven

De koe laat vaak duidelijk zien wanneer zij gaat afkalven. Zo vertoont de uier vaak zucht, ook wel een verdikking genoemd en zullen de banden gaan verslappen. De banden lopen over de rug naar de staart toe. Doordat de banden gaan verslappen, krijgt het kalf een vrije doorgang. Ook zullen de plekken naast de staart zachter worden en komt er melk uit het uier. Nu zal het niet lang meer duren voordat het afkalven gaat beginnen.

Zodra de koe of vaars duidelijk laat zien dat het afkalven begint is het ook belangrijk dat de koe in een apart afkalfhok ligt. Dit kan een hok zijn waar zij alleen ligt, maar ook een groepshok. Bij een groepshok is het wel belangrijk dat hier alleen droge en verse koeien liggen en geen zieke koeien. Het voordeel van een groepshok is minder stress voor de koe en ze worden eerder naar het hok verplaatst, dan wanneer zij naar een apart afkalfhok gaan. Dit geeft rust en overzicht.

De hygiëne rond het afkalven

Hygiëne is een zeer belangrijk onderdeel rond het afkalven. Ten eerste is het belangrijk dat de koe in een schoon hok ligt, met een dikke laag schoon stro. Het voordeel van een dikke laag stro is meer lig- en loopcomfort voor de koe. Daarnaast kan zij ook beter opstaan. Hierdoor zal zij ook beter blijven eten en drinken, waardoor de droge stof opname en het energieniveau beter op peil blijft. De kans op melkziekte wordt hierdoor kleiner.

Naast een schone stro laag is het belangrijk dat het afkalfhok zelf ook voldoende schoon is. BTN de Haas meerdere soorten reinigings- en ontsmettingsmiddelen hiervoor. De hygiënisch rondom de koe zelf is ook van groot belang, om o.a. uierontsteking te voorkomen. Zo kunt u er bijvoorbeeld voor kiezen om de uier te scheren of te branden voordat u de koe droogzet.

De hulpmiddel voor het afkalven

Soms komt het voor dat een koe of vaars niet op eigen kracht kan afkalven. Om de koe of vaars goed te kunnen helpen wanneer nodig, dient u zich goed voor te bereiden. Zo is het belangrijk om een emmer met water, de verlostouwtjes en de veeverlosser/geboortekrik klaar te zetten. Daarnaast is het belangrijk om uw handen te wassen of gebruik te maken van handschoenen.

Mocht de koe of vaars hulp nodig zijn, dan kunt u hulp bieden zodra beide pootjes zichtbaar uitsteken. U kunt de verlostouwtjes om de poten doen en aantrekken als de koe een perswee krijgt. Zijn de verlostouwtjes alleen niet voldoende? Dan kunt u gebruik maken van de veeverlosser.

Maatregelen na het afkalven

Na de geboorte van een kalf, kan het zijn dat het kalf zwak is, slecht op gang komt, of moeite met ademen heeft. Om het kalf wakker te krijgen kunt u koud water over de kop en in de oren van het kalf gooien, dit maakt ze vaak wakker. Bij een moeilijke ademhaling kunt u gebruik maken van Melissengeist ademspray.

Voor de koe is het belangrijk dat deze na het afkalven voldoende water krijgt. Om de koe extra energie te geven en mineralen, elektrolyten en vitaminen aan te vullen kunt u Reviva koedrank aanbieden.

Koe niet fit na het afkalven?

Heeft u een koe met koude oren na het afkalven of een koe met een verhoogd risico op melkziekte? Dan kunt u ook kiezen voor een Topro Calcium of Topro Phosphorus bolus, voor extra calcium of fosfor. Bij een zware verlossing kunt u er ook voor kiezen om een Nopa bolus aan uw koe te geven. Met deze No-Pain bolus krijgt uw koe de juiste ondersteuning en verlichting na het afkalven.

Koe en kalf gezond na het afkalven?

Haal het kalf na de geboorte bij de moeder weg. Dit verkleint de kans op besmetting en overdraging van virussen of bacteriën. Het kalf kunt u eenvoudig verplaatsen met een kalvertaxi. Vervolgens stopt u het kalfje in een eenlingbox en wrijft u het kalf droog, als dit nog nodig is. En u kunt de navel desinfecteren met jodiumtinctuur.

Zorg er natuurlijk altijd voor dat de eenlingboxen goed gereinigd zijn en zijn voorzien van een dikke laag stro.

van 5

Foto-tabel  Lijst 

van 5

Foto-tabel  Lijst