Een gezonde, goed producerende koe begint bij een gezond kalf. Dit gezonde kalf, en daarbij goede start van het kalf, staat of valt met een optimale darmgezondheid. De darmen zijn namelijk niet alleen belangrijk voor het verwerken van alle voedingsstoffen, maar vormen ook de belangrijkste barrière tegen ziektekiemen. Benieuwd hoe u de darmen van uw jonge kalveren gezond houdt en kalverdiarree kunt voorkomen? Lees dan vooral verder!
Goede darmgezondheid begint bij biest
Juist in de eerste weken zijn de darmen kwetsbaar. Vooral direct na de geboorte is het maagdarmkanaal van het kalf nog volledig in ontwikkeling en functioneert de pens nog niet zoals bij een volwassen koe. In deze fase is het pasgeboren kalf voor de vertering volledig afhankelijk van biest. Deze vertering begint in de lebmaag en de voedingsstoffen worden opgenomen via de dunne darm.
De penssleuf-reflex speelt hierbij een belangrijke rol. Deze reflex zorgt dat de melk direct naar de lebmaag stroomt. Hier begint de vertering door de afscheiding van stremsel en zuur. Hierna kan de dunne darm alle voedingsstoffen opnemen. Dit gebeurt door de darmwand die is voorzien van darmvlokken, ook wel bekend als villi.
Darmgezondheid als belangrijkste barrière tegen ziektekiemen
De darmen hebben een hele belangrijke functie: het vormen van een barrière tussen de buitenwereld en het lichaam van het kalf. De darmwand moet voedingsstoffen doorlaten, maar tegelijkertijd zoveel mogelijk ongewenste bacteriën, virussen en andere ziekteverwekkers buiten houden. Dit kunnen de darmen alleen doen als de darmgezondheid op orde is.
In de eerste 24 uur na de geboorte is de darmwand ‘open’ om grote antistoffen, immunoglobulinen, uit biest op te nemen. Dit vermogen neemt na de eerste uren snel af. Daarom is goed biestmanagement zo belangrijk voor de weerstand van het pasgeboren kalf en is het belangrijk om een kalf snel van biest te voorzien.
Een goede darmgezondheid begint dus al vóórdat er sprake is van diarree.
5 stappen voor een optimale darmgezondheid
Een gezonde darm bereikt u niet met maar één maatregel. Hieronder lichten we de 5 belangrijkste stappen uit.
1. Zorg voor een goede biestopname
De 3 V’s van biestmanagement zijn hierbij een belangrijk uitgangspunt: geef veel, vlug en verse biest van hoge kwaliteit. De ideale situatie is hierbij minstens 3 tot 4 liter biest binnen 2 uur na de geboorte. Een goede biestvoorziening levert immunoglobulinen die bijdragen aan het versterken van de weerstand en uiteindelijk ook helpen bij het voorkomen van kalverdiarree.
2. Houd de infectiedruk laag
Besteed aandacht aan een schone en droge omgeving voor uw kalveren. Reinig en desinfecteer kalverhokken, drinkemmers en speenemmers regelmatig en grondig om de infectiedruk laag te houden.
3. Voer op vaste momenten
De darmen van jonge kalveren zijn gevoelig voor veranderingen. Geef daarom melk op vaste tijden, op de juiste temperatuur en met de juiste samenstelling. Schommelingen zorgen voor stress en verstoringen in de lebmaag.
4. Geleidelijke overgang naar ruw- en krachtvoer
Schommelingen in het voermanagement kunnen de darmwand, en daarmee de darmgezondheid, flink belasten. Hierbij is een geleidelijke overgang naar ruw- en krachtvoer heel belangrijk. Bied vanaf dag drie of vier al vers water aan voor uw kalveren. Water beschikbaar stellen op jonge leeftijd zorgt voor een betere en eerdere voeropname van kalverkorrel. Zo kan de ontwikkeling van de pensvlokken al op tijd beginnen zonder de darmwand te belasten.
5. Preventieve ondersteuning voor een sterke darmwand
Hebben uw kalveren veel last van diarree of is de infectiedruk hoog op uw bedrijf? Dan kan een preventieve aanpak van kalverdiarree met o.a. supplementen hierbij helpen.
Wat gebeurt er in de darmen bij kalverdiarree?
Bij diarree verliest het kalf niet alleen vocht, maar ook belangrijke voedingsstoffen. Uitdroging door diarree kan hierbij ontstaan. Daarnaast kunnen ziekteverwekkers de darmwand en darmvlokken beschadigen. Hierdoor neemt het vermogen van de darm om voedingsstoffen op te nemen af. Zo kan een kalf ook een groeiachterstand oplopen, wat ook invloed heeft op de afkalfleeftijd van vaarzen.
Kalveren beschermen tegen diarree
Bij vrijwel elke vorm van kalverdiarree is de bescherming van de darmwand en het darmslijmvlies door middel van immunoglobulinen cruciaal. Zodra de darmwand beschadigd raakt, stagneert de opname van cruciale voedingsstoffen. Dit terwijl deze opname in de eerste weken juist essentieel is voor het overleven en de groei van het kalf.
Een sterke, goed ontwikkelde darmflora vormt het fundament voor de algehele weerstand en bepaalt hoe het kalf uitgroeit tot een hoogproductieve vaars. Immunoglobulinen spelen hierin een onmisbare rol en zijn de sleutel bij het aanpakken van diarree. Diarree-Quick-Fix kan helpen bij het versterken van de darmgezondheid en bij het aanpakken van diarree. Dit bevat eipoeder dat rijk is aan immunoglobulinen die de darmwand beschermen. Zo versterkt u het immuunsysteem van het kalf en bevordert u de darmgezondheid. Diarree-Quick-fix helpt bij:
- Snel herstel van elektrolyten en vocht. Het voorkomt uitdroging en acidose (verzuring) bij de eerste signalen van dunne mest.
- Stabilisatie van de darmwand. Het beschermt de darmvlokken en ondersteunt een snelle binding van ziekteverwekkers.
- Ondersteuning van de spijsvertering. Zo herstelt de natuurlijke darmflora sneller en voorkomt u dat de voeropname en groei van het kalf stilvallen.
Benieuwd naar andere manieren om darmgezondheid te verbeteren en kalverdiarree te voorkomen? Onze specialisten denken graag met u mee en helpen u om de juiste keuzes te maken voor uw kalveropfok. Heeft u een vraag naar aanleiding van dit artikel of wilt u uw eigen situatie eens kritisch onder de loep nemen? Neem eenvoudig contact op met onze specialisten via info@btndehaas.nl of bel 050-5414311.
Dit artikel is geschreven in samenwerking met SaluVet.
Verhoog de darmgezondheid van uw kalveren
