Een kalf met diarree verliest in korte tijd veel vocht. Maar niet alleen water gaat hierbij verloren: ook belangrijke zouten, zoals natrium en kalium, verdwijnen via de mest. Daardoor kan de vocht- en elektrolytenbalans van het kalf snel verstoord raken. Een goede vochtvoorziening is daarom belangrijk, vooral wanneer een kalf last van diarree heeft.
Een kalf heeft dagelijks veel vocht nodig
Water is essentieel voor de groei en de vertering. Een kalf drinkt ongeveer 10% van zijn lichaamsgewicht per dag. Dit betekent dat een kalf van 50 kilo ongeveer 5 liter vocht per dag nodig heeft. Bij warm weer kan dit zelfs nog verder oplopen en is de kans groter op uitdroging bij kalveren (Denkavit, 2026).
Voldoende water is ook belangrijk voor de natuurlijke afweer van het kalf. Goed gehydrateerde slijmvliezen in de mond, neus en ogen vormen een belangrijke eerste beschermingslaag tegen ziekteverwekkers. Door diarree verandert deze situatie. Het kalf verliest veel vocht en voedingsstoffen. Ondertussen kan de darm minder goed functioneren, waardoor het kalf vocht minder goed opneemt.
Uitdroging bij diarree tegengaan met elektrolyten
Bij diarree verliest een kalf niet alleen water, maar ook natrium en andere elektrolyten. Tegelijkertijd kan de darmwand beschadigd raken, waardoor de normale opname van voedingsstoffen en elektrolyten wordt verstoord. Hierdoor kan ook de opname van water achterblijven.
Een elektrolytenoplossing vult juist de stoffen aan die bij diarree verloren gaan. Door natrium en glucose samen aan te bieden, wordt het natuurlijke transportmechanisme in de darm benut (Denkavit, 2018). Hierdoor kan het kalf vocht vanuit de darm beter opnemen. Daarom bevat een goede elektrolyten niet alleen water, maar ook natrium, glucose en andere elektrolyten en, afhankelijk van de samenstelling, andere bestanddelen.
De juiste samenstelling ondersteunt het herstel van de vocht- en elektrolytenbalans en kan daarnaast helpen bij het herstellen van het verstoorde zuur-base-evenwicht. Onderzoek van Wilms et al. (2020) laat zien dat de samenstelling van elektrolyten inderdaad invloed heeft op onder andere de vochtbalans, mineralenbalans en het zuur-base-evenwicht van kalveren met diarree.
Elektrolyten zijn geen vervanging voor water
Wat heel belangrijk is om te onthouden is dat met een elektrolytenoplossing gewoon drinkwater niet overbodig wordt. Wilms et al. (2020) onderzocht kalveren met diarree. De ene groep kreeg elektrolyten zonder toegang te hebben tot gewoon water, terwijl de andere beide ter beschikking had. Bij de kalveren zonder vrije toegang tot water, liep het natriumgehalte in het bloed vaak te snel op. Ook hield de diarree langer aan.
Dit betekent niet dat elektrolyten slecht zijn. Integendeel: elektrolyten zijn een belangrijke stap in het ondersteunen van een kalf met diarree. Echter, de manier waarop u elektrolyten verstrekt, is heel belangrijk. Zorg daarom voor voldoende schoon drinkwater en gebruik een elektrolytenoplossing volgens de voorgeschreven dosering en bereidingswijze.
Wat te doen bij uitdroging door diarree?
- Zorg altijd voor schoon drinkwater
Ook een kalf met diarree moet toegang hebben tot schoon en vers drinkwater. Controleer drinkbakken en emmers regelmatig. - Denk bij diarree aan vocht én elektrolyten
Een kalf met diarree verliest zowel vocht als elektrolyten. - Gebruik een elektrolytenproduct volgens de bereidingswijze
De concentratie en samenstelling zijn belangrijk. Maak een oplossing daarom niet sterker of minder sterk dan voorgeschreven. Dit kan een poeder zijn die wordt opgelost in water, zoals Denkacare VitalFort, of als bruistablet, zoals Denkacare VitalRecover. - Houd het kalf in de gaten
Let op drinken, alertheid, houding en andere tekenen van uitdroging bij kalveren. Een kalf dat erg sloom is of ernstig uitgedroogd is, heeft mogelijk intensievere behandeling nodig.
Vergeet niet dat elektrolyten helpen om het vochtverlies op te vangen, maar het behandelt niet de oorzaak van de diarree. Het is daarom belangrijk om u niet alleen te richten op het bestrijden van diarree, maar ook op het voorkomen van diarree.
Vochtbalans van het kalf herstellen
Bij diarree gaat het bij een kalf dus niet alleen om vochtverlies. Het kalf kan ook te maken krijgen met een verstoord zuur-base-evenwicht. Een goed samengestelde elektrolytenoplossing kan helpen om deze verliezen aan te vullen en de vochtopname vanuit de darmen te ondersteunen.
De belangrijkste stappen zijn eenvoudig: voldoende schoon water voor kalveren en bij diarree elektrolyten die naar de juiste verhouding worden klaargemaakt en verstrekt.
Meer weten over uitdroging of diarree bij kalveren? Onze specialisten denken graag met u mee en helpen u om de juiste keuzes te maken voor uw kalveropfok. Daarbij werken we samen met de specialisten van Denkavit. Heeft u een vraag naar aanleiding van dit artikel of wilt u uw eigen situatie eens kritisch onder de loep nemen? Neem eenvoudig contact op met onze specialisten via info@btndehaas.nl of bel 050-5414311
