Voorkomen is beter dan genezen en dat geldt ook voor de gezondheid van koeien. Gezonde koeien presteren immers beter. Ze produceren meer melk, blijven gemakkelijker drachtig en zijn minder gevoelig voor gezondheidsproblemen. De basis hiervoor ligt bij een goede weerstand.
Waarom is weerstand belangrijk voor melkvee?
Voorkomen is beter dan genezen en dat geldt ook voor de gezondheid van koeien. Gezonde koeien presteren immers beter. Ze produceren meer melk, blijven gemakkelijker drachtig en zijn minder gevoelig voor gezondheidsproblemen. De basis hiervoor ligt bij een goede weerstand.
Wanneer staat de weerstand onder druk?
Een koe krijgt regelmatig te maken met situaties waarbij de weerstand op de proef wordt gesteld. Dit geldt vooral voor de periode rond het afkalven. De koe bereidt zich voor op lactatie, terwijl tegelijkertijd grote veranderingen plaatsvinden in de stofwisseling en hormoonhuishouding.
Ook andere omstandigheden kunnen extra belastend zijn. Denk aan rantsoenwisselingen, hittestress of veranderingen in de omgeving. In zulke periodes zien we vaak dat de voeropname afneemt. Hierdoor krijgt de koe minder voedingsstoffen binnen op het moment dat zij die juist hard nodig heeft. Wanneer deze situatie langere tijd aanhoudt, kan dit gevolgen hebben voor de gezondheid en melkproductie.
Hoe kan ik de weerstand van mijn melkvee verhogen?
Om koeien beter te ondersteunen tijdens stressvolle periodes, bestaan er natuurlijke voederadditieven op basis van plantenstoffen. Deze producten bevatten gestandaardiseerde secundaire plantmetabolieten, zoals alkaloïden. Deze helpen de koe beter om te gaan met uitdagingen zoals voerwisselingen, transitieperiodes, hittestress of medische behandelingen. Door het gebruik van deze plantenstoffen blijft de voeropname beter op peil, wat belangrijk is voor een stabiele melkproductie en een gezond metabolisme.
Daarnaast kunnen deze natuurlijke toevoegingen bijdragen aan een stabiele eetlust, ook wanneer het voer wordt aangepast of de koe te maken krijgt met andere verstoringen in haar dagelijkse routine. Omdat het om botanische componenten gaat, werken deze middelen zonder synthetische chemicaliën en zijn sommige varianten geschikt voor biologische systemen. Op deze manier ondersteunen ze de natuurlijke weerstand en het welzijn van koeien, wat bijdraagt aan een gezondere veestapel en betere prestaties.
Macleaya cordata: een bijzondere plant met interessante eigenschappen
Een van de natuurlijke voederadditieven die de weerstand verbeteren is Macleaya cordata extract. Macleaya cordata extract (MCE) is een natuurlijk plantaardig voederadditief dat wordt gewonnen uit de plant Macleaya cordata. Het bevat voornamelijk alkaloïden zoals sanguinarine en chelerythrine, die bekend staan om hun effecten op de gezondheid en het welzijn van dieren.
Bij melkkoeien kan MCE:
- De melkproductie verhogen, vooral tijdens stressvolle periodes zoals de transitie rond het afkalven
- Oxidatieve stress en ontstekingsreacties verlagen, door de niveaus van markers zoals 3‑nitrotyrosine en IL‑1 te reduceren
- De weerstand ondersteunen, waardoor koeien beter kunnen omgaan met ziekmakers en fysiologische stress
Onderzoeksresultaat loont!
Tijdens de kritische transitieperiode rond het afkalven staan melkkoeien onder grote fysiologische druk, wat hun weerstand en gezondheid kan beïnvloeden. De mogelijke voordelen van Macleaya cordata extract zijn onderzocht bij melkkoeien tijdens de transitieperiode. In een recent onderzoek met 64 melkkoeien ontvingen de dieren dagelijks 1,5 gram Macleaya cordata extract. De verstrekking begon 24 dagen voor het afkalven en liep door tot 21 dagen na het afkalven. De resultaten werden vervolgens vergeleken met een controlegroep die geen extract kreeg.
De onderzoekers zagen duidelijke verschillen tussen beide groepen. Koeien die het plantextract ontvingen produceerden ongeveer 25 dagen na afkalven gemiddeld 51,3 kilogram melk per dag. In de controlegroep lag dit gemiddelde op 46,5 kilogram melk per dag. Dat betekent een verschil van bijna 5 kilogram melk per koe per dag.
Tegelijkertijd werden in het plasma lagere niveaus van oxidatieve stress- en ontstekingsmarkers gemeten, zoals 3‑nitrotyrosine en IL‑1, wat wijst op een verbeterde oxidatieve en inflammatoire status. Belangrijk is dat er geen negatieve effecten werden waargenomen op leverfunctie of energiebalans, wat suggereert dat het extract veilig is voor gebruik bij melkkoeien. Deze studie laat zien dat MCE-suppletie kan bijdragen aan een sterkere weerstand en hogere melkproductie tijdens de kwetsbare transitieperiode (Angeli et al., 2025).
Wat betekent dit voor de praktijk?
De resultaten van dit onderzoek onderstrepen hoe belangrijk een sterke weerstand is tijdens de transitieperiode. Wanneer een koe deze fase gezond doorkomt, legt zij de basis voor een succesvolle lactatie. Investeren in weerstand is daarmee niet alleen een investering in de gezondheid van de koe, maar ook in het rendement van de gehele veestapel.
Natuurlijke plantextracten zoals Macleaya cordata kunnen daarbij een waardevolle ondersteuning bieden. Door koeien te helpen beter om te gaan met stress en fysiologische belasting, kunnen gezondheid en productie worden ondersteund op momenten waarop het verschil wordt gemaakt.
Benieuwd hoe u de weerstand van uw koppel kunt verbeteren? We denken graag met u mee over een aanpak die past bij uw bedrijf.
